Do czego służy separator powietrza i jak go zamontować?
Szumy dochodzące z grzejników, nierównomiernie nagrzane kaloryfery czy pompy obiegowe pracujące w warunkach kawitacji to wyraźne sygnały jednego, często bagatelizowanego problemu. W takich sytuacjach samo odpowietrzanie instalacji nie przynosi trwałych efektów. Powietrze w instalacji grzewczej obniża sprawność wymiany ciepła, przyspiesza zużycie urządzeń i znacząco podnosi koszty eksploatacji całego systemu.
Wielokrotnie stosowane, tradycyjne metody usuwania gazów działają jedynie doraźnie – nie eliminują źródła zapowietrzenia, a jedynie jego widoczne skutki. Dlatego coraz częściej stosowanym rozwiązaniem jest separator powietrza w instalacji grzewczej, który zapewnia ciągłe i automatyczne usuwanie gazów z obiegu bez konieczności stałych interwencji serwisowych.
Co to separator powietrza? To specjalistyczne urządzenie montowane w instalacji, którego zadaniem jest wychwytywanie mikropęcherzyków powietrza krążących wraz z czynnikiem grzewczym. Dzięki swojej konstrukcji separator usuwa gazy, zanim dotrą one do pomp, wymienników ciepła czy grzejników, gdzie mogłyby powodować hałas, korozję i spadek wydajności.
Zrozumienie, jak działa separator powietrza, pozwala w pełni docenić jego znaczenie dla niezawodnej pracy systemu grzewczego. Jedno odpowiednio dobrane i prawidłowo zamontowane urządzenie może diametralnie poprawić komfort użytkowania instalacji, ograniczyć ryzyko awarii oraz wydłużyć żywotność wszystkich jej elementów.
Spis treści:
- Do czego służy separator powietrza w instalacji grzewczej?
- Jak działa separator powietrza i na jakiej zasadzie usuwa powietrze?
- Gdzie stosuje się separatory powietrza w instalacjach grzewczych?
- Gdzie zamontować separator powietrza, aby działał skutecznie?
- Jak wygląda montaż separatora powietrza krok po kroku?
Do czego służy separator powietrza w instalacji grzewczej?
To, do czego służy separator powietrza, można wyjaśnić bardzo konkretnie i prosto – urządzenie automatycznie wychwytuje oraz usuwa gazy rozpuszczone w czynniku grzewczym, zanim dotrą one do pomp obiegowych, wymienników ciepła czy grzejników. Jego zadanie polega na ciągłym oczyszczaniu czynnika z mikropęcherzyków powietrza, które w normalnych warunkach pozostałyby w obiegu przez wiele tygodni, stopniowo degradując wydajność całego systemu.
Obecność gazów w instalacji zamkniętej powoduje szereg poważnych konsekwencji technicznych. Kawitacja w pompach obiegowych niszczy łożyska oraz uszczelnienia, hałas w rurociągach zakłóca komfort użytkowania pomieszczeń, a korki powietrzne blokują przepływ czynnika przez części instalacji. Separator powietrza w instalacji grzewczej eliminuje te problemy u źródła, zapewniając pełną objętość czynnika w obiegu oraz optymalną wydajność transferu ciepła.
Źródła powietrza w systemach zamkniętych obejmują nie tylko niedokładne napełnienie podczas rozruchu. Każde uzupełnienie instalacji wodą surową dostarcza rozpuszczonych gazów, nieszczelności w miejscach połączeń aspirują powietrze podczas spadków temperatury, a procesy dyfuzji przez ścianki rur z tworzyw sztucznych stanowią stałe źródło zanieczyszczeń gazowych nawet w szczelnych instalacjach.
Jak działa separator powietrza i na jakiej zasadzie usuwa powietrze?
Podstawowa zasada działania wykorzystuje zjawiska fizyczne zachodzące w czynniku płynącym przez odpowiednio ukształtowaną komorę roboczą urządzenia. To, jak działa separator powietrza, można opisać jako proces dwuetapowy – najpierw gwałtowne zmniejszenie prędkości przepływu powoduje koalescencję mikropęcherzyków w większe bąble, następnie naturalny ruch wznoszący wypycha zgromadzone gazy do górnej części komory wyposażonej w odpowietrznik automatyczny.
Konstrukcja wewnętrzna separatora zawiera elementy kierujące przepływ w sposób wymuszający rotację czynnika wokół pionowej osi urządzenia. Siła odśrodkowa wynikająca z tego ruchu wypycha cięższy czynnik ku ściankom komory, podczas gdy lżejsze pęcherzyki powietrza gromadzą się w centrum strefy wirującej, skąd migrują ku górze dzięki różnicy gęstości między gazem a wodą.
Temperatura czynnika odgrywa istotną rolę w efektywności procesu separacji. Rozpuszczalność gazów w wodzie maleje wraz ze wzrostem temperatury – dlatego to jak działa separator powietrza, zależy także od jego lokalizacji w instalacji, gdzie temperatura czynnika osiąga najwyższe wartości. Optymalne warunki pracy występują w strefie powrotnej bezpośrednio za źródłem ciepła, gdzie nagrzany czynnik uwalnia największe ilości rozpuszczonych gazów.
Separator mikropęcherzy powietrza Reflex Exvoid A 65, kołnierzowy
Gdzie stosuje się separatory powietrza w instalacjach grzewczych?
Zastosowanie separatorów obejmuje praktycznie wszystkie rodzaje instalacji zamkniętych wymagających bezawaryjnej eksploatacji. Separator powietrza w węźle cieplnym stanowi standardowe wyposażenie profesjonalnych rozwiązań instalacyjnych chroniących drogie wymienniki płytowe przed korozją wżerową wywołaną lokalnym stężeniem tlenu. Obiekty wielorodzinne, budynki użyteczności publicznej oraz nowoczesne domy jednorodzinne wymagają zastosowania tego urządzenia jako elementu podstawowej ochrony systemu grzewczego.
Instalacje podłogowe charakteryzują się szczególną wrażliwością na problemy z powietrzem w instalacji grzewczej ze względu na rozległą sieć rurociągów prowadzonych w poziomie, gdzie zgromadzone pęcherzyki tworzą trwałe blokady uniemożliwiające prawidłowy przepływ. Separator zamontowany w rozdzielaczu eliminuje to zagrożenie, zanim czynnik trafi do pętli grzewczych rozmieszczonych w posadzce.
Separator mikropęcherzy powietrza Reflex Exvoid A 88.9, króćce do spawania
Gdzie zamontować separator powietrza, aby działał skutecznie?
Optymalna lokalizacja determinuje skuteczność usuwania gazów przez cały sezon grzewczy. Urządzenie należy instalować w najgorętszej strefie obiegu – bezpośrednio za źródłem ciepła, gdzie temperatura czynnika osiąga wartości maksymalne powodujące intensywne uwalnianie się rozpuszczonych gazów. Montaż w powrocie przed kotłem lub wymiennikiem zapewnia najwyższą efektywność separacji przy minimalnych kosztach inwestycyjnych.
Instalacja w pionie gwarantuje prawidłowe działanie mechanizmu separacji wykorzystującego różnicę gęstości między gazem a cieczą. Montaż poziomy lub ukośny zakłóca naturalny ruch wznoszący pęcherzyków powietrza ku odpowietrznikowi automatycznemu zamontowanemu w górnej części komory, drastycznie obniżając wydajność urządzenia.
Najważniejsze zasady określające pozycję montażową obejmują:
- Lokalizacja za źródłem ciepła w najgorętszej strefie instalacji – temperatura czynnika powyżej 60°C zapewnia optymalną efektywność wydzielania rozpuszczonych gazów z objętości czynnika grzewczego.
- Montaż przed pompą obiegową chroniący wirnik oraz łożyska przed działaniem kawitacji – odległość minimalna powinna wynosić co najmniej pięć średnic rurociągu tłocznego pompy.
- Zapewnienie swobodnego dostępu do odpowietrznika automatycznego zamontowanego w górnej części separatora umożliwiającego kontrolę oraz konserwację mechanizmu wypuszczającego zgromadzone gazy.
- Unikanie miejsc o zwiększonym ryzyku zamarzania czynnika podczas postoju instalacji – separator musi być chroniony przed spadkiem temperatury poniżej zera stopni Celsjusza.
Jak wygląda montaż separatora powietrza krok po kroku?
Prawidłowo zamontowany separator to jeden z kluczowych elementów skutecznego odpowietrzania instalacji grzewczej. Dobra wiadomość jest taka, że cały proces nie musi być skomplikowany ani czasochłonny – pod warunkiem że wykonany jest zgodnie z kilkoma sprawdzonymi zasadami. Właśnie one decydują o tym, czy separatory powietrza faktycznie wyeliminują hałas, zapowietrzanie i problemy z pracą pomp.
Separator mikropęcherzy powietrza Reflex Exvoid A 22 mm
1. Przygotowanie instalacji do montażu separatora powietrza
Montaż zaczyna się od wyłączenia źródła ciepła i opróżnienia fragmentu instalacji, w którym pojawi się separator. To moment, w którym warto zadbać o czyste końcówki rur – usunięcie osadów i resztek uszczelnień zapobiega późniejszym nieszczelnościom i problemom z działaniem urządzenia.
2. Właściwe miejsce ma znaczenie
Separator powinien trafić w „najlepszy punkt” instalacji – tam, gdzie czynnik jest najcieplejszy i najłatwiej oddaje rozpuszczone gazy. Montaż przed pompą obiegową chroni ją przed kawitacją i znacząco poprawia skuteczność odpowietrzania całego układu.
3. Prawidłowe podłączenie i orientacja separatora
Separator montuje się pionowo, zgodnie z kierunkiem przepływu oznaczonym na obudowie. To kluczowe – nawet najlepsze separatory powietrza nie zadziałają poprawnie, jeśli zostaną zamontowane poziomo lub „odwrotnie”. Po zamocowaniu wystarczy usunąć blokadę transportową odpowietrznika, aby urządzenie było gotowe do pracy.
4. Pierwsze uruchomienie i kontrola działania
Po ponownym napełnieniu instalacji i uruchomieniu pompy separator zaczyna działać automatycznie. W pierwszych minutach może intensywnie usuwać powietrze – to naturalny etap stabilizacji układu. Od tego momentu odpowietrzanie instalacji grzewczej odbywa się samoczynnie, bez ręcznych zaworów i ciągłych wezwań serwisu.
Czego unikać?
Najczęstsze błędy to montaż w zimnej części instalacji, brak pionowej pozycji urządzenia oraz brak dostępu do odpowietrznika. Takie „oszczędności” szybko kończą się hałasem w grzejnikach i spadkiem wydajności systemu.
Dobrze zamontowany separator powietrza to cisza w instalacji, stabilna praca pomp i realne oszczędności. Jedna decyzja techniczna, która procentuje przez wiele sezonów grzewczych.
Zadbaj o profesjonalny montaż separatora powietrza, a Twoja instalacja grzewcza będzie pracować cicho oraz efektywnie przez wiele sezonów, eliminując kosztowne awarie pomp i wymienników!
